VỤ ÁN TRỊNH VĨNH BÌNH KIỆN NHÀ NƯỚC VIỆT NAM TẠI TÒA ÁN THE HAGUE

A.TÓM TẮT VỤ KIỆN

Ông Trịnh Vĩnh Bình sinh năm 1947, là một người Việt tị nạn tới Hà Lan vào năm 1976. Ông kinh doanh giò chả, thức ăn chế biến kiểu Việt Nam trên đất Hà Lan thành công và thành tỷ phú nên có biệt danh "Vua Giò Chả". Năm 1986, Đại hội đảng cộng sản lần thứ 6 ở Việt Nam đã mở cửa kêu gọi Việt Kiều về đầu tư làm giàu cho quê hương. Là người yêu nước vô bờ nên vào năm 1987, ông đem tiền về Việt Nam đầu tư. Để xây dựng nhà xưởng, ông phải mua đất nhưng vào thời điểm này, Chính phủ chưa cho phép Việt kiều mua nhà đất, chính vì thế ông Bình đã phải nhờ người thân sống ở Việt Nam đứng tên giúp (cho đến hiện nay, phía Việt Nam vẫn quy định đất đai thuộc sở hữu toàn dân và Chính phủ cho tư nhân xử dụng tạm thời). 
Từ năm 1987 đến 1996, ông Bình đã rất thành công, mua hơn 284 ha đất, 2 cơ sở sản xuất và 11 căn nhà ở Bà Rịa Vũng Tàu, Đồng Nai và TP.HCM, nâng số tài sản đầu tư lên gấp gần 8 lần số vốn, tới khoảng 30 triệu đô la Mỹ. Thấy số tiền của ông quá lớn, Tỉnh ủy đã chỉ đạo cho Công an Bà Rịa-Vũng Tàu đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam ông Bình về tội "vi phạm các quy định về quản lý và bảo vệ đất đai" và tội "đưa hối lộ". 
Năm 1998, TAND tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu xét xử sơ thẩm và tuyên phạt ông Bình 13 năm tù. Sau khi kháng cáo, Tòa phúc thẩm TAND tối cao tại TP.HCM giảm xuống 11 năm tù (năm 1999) dù việc chứng minh 02 tội danh trên rất mơ hồ. Đó là tội “vi phạm các quy định quản lý và bảo vệ đất đai” thì không có quy định nào về việc nhờ người thân đứng tên giùm là tội phạm cả; còn tội “đưa hối lộ” thì có một số quan chức đảng tố giác ông Bình đưa hối lộ nhưng họ chối bay chối biến là không nhận hối lộ. Kẻ đưa hối lộ nhưng không có kẻ nhận thì “cúng chùa” có phải hối lộ không? 
Tất cả tài sản của ông Bình đều bị Tỉnh ủy Bà Rịa Vũng Tàu chỉ định tịch thu để chia nhau sau khi nhập vào công quỹ đảng. Theo đó, nhiều số tài sản (nhà và đất) cũng được tòa phúc thẩm tuyên bố giao cho UBND tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu và Đồng Nai tịch thu; 2 cơ sở sản xuất (diện tích gần 40.000 m2) cùng 9 căn nhà trên địa bàn tỉnh được UBND tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu được giao cho Cục Thi hành án dân sự bán đấu giá. 
Ông tìm cách ra tù trước thời hạn và sống trốn chui trốn nhủi vì an ninh chìm giả dạng côn đồ tìm cách giết ông nuốt trọn tài sản. Ông theo đường bộ vượt rừng trốn sang Campuchia và về Hà Lan. Đến năm 2003, ông Bình kiện chính phủ Việt nam tại Trung tâm trọng tài quốc tế ở Stockholm, Thụy điển đòi bồi thường 100 triệu USD vào năm 2005. 
Theo đơn kiện, ông Bình yêu cầu phía Việt Nam phải bồi thường số tiền khoảng 100 triệu USD. Ông Bình đã viện dẫn các quy định của Hiệp định khuyến khích và bảo hộ đầu tư mà Việt Nam đã ký kết với Hà Lan vào năm 1994 để tiến hành khởi kiện và ông chứng minh bản án hình sự kết tội ông ta tại Việt Nam trước đây chỉ là cái cớ để Chính phủ Việt Nam tiến hành tước đoạt quyền sở hữu đối với tài sản của ông ta, và như vậy đã vi phạm thỏa thuận tại hiệp định nêu trên và phải bồi thường cho ông ta. Phiên tòa quốc tế nhằm giải quyết vụ tranh chấp này lúc đó được dự định là sẽ khởi sự vào tháng 12/2005 tại Stockholm (Thụy Điển). Cầm chắc thất bại nên phía Việt Nam chọn hòa giải ngoài Trung tâm Trọng tài vào tháng 9/2005 với các cam kết như sau:

1. Phía Việt Nam có các nghĩa vụ: 
  a) Bồi thường cho ông Trịnh Vĩnh Bình 15 triệu (mười lăm triệu) USD là tiền chi phí đi kiện số tiền này giao ngay trong năm 2005. 
  b) Phía Việt Nam trao trả toàn bộ tài sản ở VN cho ông Trịnh Vĩnh Bình bao gồm phân xưởng, nhà kho, đất đai bất động sản. Việc trao trả tài sản chậm nhất vào năm 2012. 
  c) Phía Việt Nam cho ông Trịnh Vĩnh Bình ra vào Việt nam tự do để làm từ thiện.

2. Phía ông Trịnh Vĩnh Bình: Có nghĩa vụ giữ kín cam kết mật nói trên không được tiết lộ cho bất cứ cơ quan truyền thông nào.
Bản Cam kết trong buổi hòa giải này đã có sự chứng kiến của Trung tâm trọng tài Thương mại Stockholm và Văn phòng Thừa phát Lại xác lập vi bằng.

B. THỰC HIỆN CAM KẾT CỦA CÁC BÊN

1. Phía ông Trịnh Vĩnh Bình: đã im lặng giữ đúng cam kết là không tiết lộ lên cơ quan truyền thông để giữ uy tín quốc gia cho phía Việt Nam.
2. Phía Chính phủ Việt Nam: năm 2006, theo báo điện tử Thanh niên, Chính phủ Việt Nam đã miễn chấp hành hình phạt tù cho ông Trịnh Vĩnh Bình, và cho ông được phép trở lại Việt Nam. Và số tiền 15 triệu USD thì cù nhây đến năm 2014 mới trả hết và ông Bình cũng không đòi tiền lãi suất từ năm 2005 đến 2014. Còn tài sản, các bất động sản là 02 nhà xưởng sản xuất với diện tích gần 40.000 m2 cùng 9 ngôi nhà và đất, đoàn xe vận tải 12 chiếc, căn nhà 86 m2 trên diện tích đất hơn 2.000 m2 ở đường Trần Phú- Vũng Tàu và nhiều bất động sản ở các tỉnh thành khác..v.v... thì chưa thực hiện hoàn trả..
Thấy việc cam kết ban đầu bị vi phạm ông Trịnh Vĩnh Bình lần này nhờ đến một Tòa án quốc tế can thiệp. Hiện nay, ông Trịnh Vĩnh Bình đưa chính phủ Việt Nam ra Tòa án Trọng tài Quốc tế The Hague (Tiếng Anh) hay La Haye (Tiếng Pháp) - Hà Lan.
Vụ kiện chính thức khởi hành vào tháng 1.2015. Ngày 30.4.2015, có sự trùng hợp lý thú là phía Tòa án Quốc Tế đã chính thức gởi lệnh thông báo đến nhà nước Việt Nam vào đúng ngày đảng cộng sản ăn mừng 40 năm cưỡng chiếm Miền Nam. Người đứng tên là ông Trịnh Vĩnh Bình, mang quốc tịch Hà Lan. Nội dung đòi chính phủ Việt Nam với các liên can trực tiếp là Bộ kế hoạch đầu tư và UBND tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu phải bồi thường cho ông 1 tỷ USD vì đã trắng trợn vi phạm cam kết mật giữa ông và phía chính phủ Việt Nam vào năm 2005.
Tổ hợp luật sư của ông Trịnh Vĩnh Bình kỳ này cũng là các luật sư từng giúp cho tỷ phú dầu mỏ của Nga là ông Khodorkovski. Đó là Hãng luật Covington & Burling nổi tiếng của Mỹ.
Thuận lợi cho ông Bình và tổ hợp Luật sư của ông là chính Tòa án Quốc tế này đã tuyên án chính phủ Nga phải có nghĩa vụ bồi thường 50 tỷ USD cho ông Khodorkovski. Lần này cùng với các hiệp ước thương mại giữa Việt Nam và Hà Lan cùng với án lệ có sẵn thì phía Việt Nam thua kiện là rất cao.
Không như giải pháp im lặng như cam kết bị Việt Nam trắng trợn vi phạm. ông Trịnh Vĩnh Bình có hứa dùng 90% tiền được sau khi trừ các chi phí vụ kiện sẽ dùng từ thiện, hoạt động nhân đạo hay giúp các nạn nhân của chế độ cộng sản đi kiện ra các tòa án quốc tế đòi bồi thường, việc hỗ trợ bao gồm tư vấn cả tiền bạc nhằm giúp các nạn nhân lấy lại công lý cho mình. Không loại trừ khả năng một số tiền sẽ được giúp các tổ chức xã hội dân sự ở Việt Nam. 
Ban đầu Nhóm Luật sư muốn ông Bình khoán toàn bộ vụ việc cho họ bởi họ phòng ngừa việc phía Việt nam sẽ cho người ám sát ông nhưng ông Bình chọn phương án đồng hành cùng họ. Chắc chắn hơn nữa cho tiến trình vụ kiện có thể lâu dài hay bị nhà nước Việt Nam cho người đi ám sát ông Trịnh Vĩnh Bình thì ông Bình cũng đã hoàn tất lập chúc thư thừa kế vụ kiện cho các thừa kế của ông ngõ hầu theo đuổi vụ việc đến cùng. Nguồn tin cho hay là ông Bình được chính Tòa án Quốc tế khuyến cáo không nên quay về Việt Nam lúc này, ông cũng tuyên bố sẽ không về Việt Nam cho đến khi công lý thực thi hoàn toàn cho ông.
Trong vài ngày tới các cơ quan truyền thông tại Hòa Lan và EURO-zone sẽ thông báo tin này trên các phương tiện truyền thông nhằm khuyến cáo Việt kiều cân nhắc khi về Việt Nam đầu tư làm ăn.
Phía Việt Nam hiện nay, Chính phủ cũng vội vàng thuê một hãng luật nổi tiếng của Pháp để bào chữa trước Tòa án Quốc tế La Haye.

C. NHẬN XÉT SƠ BỘ VỀ VỤ KIỆN SẮP TỚI GIỮA CÁ NHÂN TRỊNH VĨNH BÌNH VÀ NHÀ NƯỚC VIỆT NAM

Đây là vụ kiện rất hay bởi các tác dụng của nó trên phương tiện truyền thông sẽ gây ảnh hưởng lớn đến tiến trình thay đổi chế độ độc tài và cải thiện môi trường đầu tư, giúp cho kinh tế Việt nam phát triển. Bởi vì khả năng thua kiện của nhà nước Việt nam, theo cá nhân tôi, là 95%. Thời kỳ bao cấp, Việt nam đóng cửa về thông tin nên trình độ nhận thức rất thấp, nhất là các quan chức đầu tỉnh và trung ương. Hình như quyền chức càng cao thì họ càng khôn với dân trong quốc nội để bóc lột, còn ra đấu trường quốc tế ngơ ngơ ngáo ngáo. Điểm sáng duy nhất hiện nay trong trí nảo của họ là thuê ngay hãng Luật của Pháp, còn như trước kia, vụ kiện chất độc dioxin “màu da cam” đã làm cho giới luật trên toàn cầu cười đến tét cả rốn. Không biết Hãng Luật của Pháp mà họ thuê sẽ bảo vệ cho Nhà nước Việt Nam trong vụ kiện này ra sao nhưng đa số các luật sư là bạn bè của Cù Huy Hà Vũ cả. Thật khôi hài.
Còn cá nhân kiện một chính phủ là việc rất bình thường theo luật pháp quốc tế. Ngay cả vụ Khodorkovski cũng tương tự. Do Khidorkovski là tỷ phú có ý định tranh cử tổng thống và tham gia vào hoạt động chính trường, Putin đã quy kết ông vì tội trốn thuế và bắt tù. Sau khi ra tù, Khodorkovski đã kiện Chính phủ Nga tại tòa án quốc tế này và thắng kiện. Phía Nga hiện đang bồi thường cho khoản 50 tỷ USD cho ông. Còn Trịnh Vĩnh Bình kiện Nhà nước Việt nam thắng kiện sẽ là một vụ kiện rất đặc biệt bởi vì liên quan đến quan điểm của đảng cộng sản về sở hữu tư nhân đất đai. 
Khi đất đai hiện nay ở Việt Nam vẫn là sở hữu toàn dân, nếu phán quyết phía Việt Nam thua kiện và phía Việt Nam tuân thủ bản án quốc tế này đồng nghĩa với việc sửa đổi cơ bản luật đất đai và cả hiến pháp của họ. Trường hợp phía Việt nam thua kiện nhưng không tuân thủ bản án theo kiểu “tao đéo chấp hành, chúng mày làm gì tao” thì hậu quả còn xấu hơn nữa vì tình hình thế giới hiện nay đã không còn phe xhcn và dân trí Việt nam đã cao hơn trước nhiều. Phán quyết của Tòa án quốc tế La Haye có thể gây chấn động chính trường Việt nam để họ phải đổi mới thể chế.
Chúng ta biết rằng đảng cộng sản thiết lập hệ thống ba bộ máy nhà nước để tham nhũng. Do vậy, sở hữu toàn dân về đất đai là cơ sở pháp lý cho tham nhũng hệ thống. Thật sự, về bản chất sâu xa của vụ kiện là ông Bình kiện đòi sở hữu bất động sản mà ông đã mua ở Việt Nam. Phía Việt Nam đang nợ nần khắp thế giới. Nên nếu thua kiện, không thể quy ra giá trị 01 tỷ USD để trả cho ông Bình. Còn trả bằng bất động sản thì phải sửa đổi Hiến pháp và Luật Đất đai cho phù hợp với quốc tế. 
Chúng ta biết rằng cơ sở tồn tại của nền độc tài dựa vào 3 cột chống chủ yếu là: độc quyền thông tin lừa đảo dân chúng; sở hữu toàn dân về tư liệu sản xuất để bóp chặt kinh tế tư nhân; và thủ tiêu các hội đoàn đảng phái dân sự độc lập. Do vậy, việc thừa nhận sở hữu tư nhân về đất đai sẽ có tác dụng chủ yếu làm tan rã nền móng kinh tế của đảng cộng sản làm cho đảng không vận hành được cơ chế tham nhũng nữa; và đảng không tham nhũng thì sẽ sụp đổ. 

ƠN NGHĨA SINH THÀNH

Ba Mẹ của con, 
  

Mỗi năm con đều dự định viết bài về Mẹ và Ba, nhưng lúc nào những dự định đó cũng bị bám bụi vì những quyến rũ khác, điều đó làm cho con bị ray rứt...Và mỗi lần như thế, là con tìm đến những câu ca dao hoặc những lời hát về cha mẹ mà mỗi khi ru con mẹ hay hát. Mặc dù, có rất nhiều bài hát ca tụng về mẹ, nhưng công ơn sinh thành dưỡng dục của ba mẹ không thể nào gói gọn trong một bài hát hay một bài thơ. Nếu mang ơn mẹ mà không nói về cha là một thiếu sót rất lớn. 

Nay con xin mượn bài hát "Ơn Nghĩa Sinh Thành" để tự nhắc nhở mình về đạo làm người, đạo làm con. Lời bài hát thật chân thành, da diết làm sao! Nó đã cho con cảm xúc chân thật về công ơn ba mẹ sâu đậm. 

Thường ngày con quá bận rộn với đời sống riêng của con và đôi khi không để ý những gì xảy ra xung quanh, nhưng khi nghe bài hát "Ơn Nghĩa Sinh Thành" lại rung động trái tim con và bồi hồi xao xuyến nhớ về ngày xưa. Bài học vở lòng đầu tiên con học từ mẹ là:

"Công Cha như núi Thái Sơn

Nghĩa Mẹ như nước trong nguồn chảy ra

Một lòng thờ Mẹ kính Cha

Cho tròn chữ Hiếu mới là Đạo con".

Con hỏi núi Thái Sơn cao cỡ nào, mẹ lại diễn tả là nó cao lắm, cao đến nỗi lẫn vào trong mây mà con không thể nào thấy đỉnh của nó được. Công cha to lớn vô kể hơn cả ngọn Thái Sơn kia. Con lại hỏi ngọn Thái Sơn ở đâu, mẹ lại hắng giọng giải thích là nó ở xa, xa lắm, mình không thể đi xe một ngày mà tới được, ở rất xa tận miền Trung của tỉnh Sơn Đông Trung quốc, (Thái Sơn cao 1.545 m so với mặt biển và chiếm diện tích 125 km2).Tình mẫu tử thì dạt dào như nước đầu nguồn, không bao giờ khô cạn. Và mẹ kết luận bài học vở lòng đầu tiên làm người, làm con phải hiếu đạo, phải biết vâng lời ba mẹ, thương yêu anh chị em, có lòng nhân với mọi người xung quanh. 

Nhạc sĩ Dương Thiệu Tước đã xử dụng bài ca dao này tạo nên chủ đề chính trong nhạc của ông. Một sự so sánh tượng trưng công cha nghĩa mẹ đã được lặp lại để nhấn mạnh hơn.

"...Công đức sinh thành

Người hỡi đừng quên..."

Cảm ơn mẹ cha tạo dựng nên hình hài nầy để con được hiện diện trong cuộc đời. Công đức sinh thành đã đưa con về dòng sông của tuổi thơ, thuở con còn do mẹ mang nặng tới 9 tháng 10 ngày, rồi khi sinh con lại gặp bao nhiêu trở ngại. Khi bác sĩ quyết định chích thuốc dục, vì thai bị sệ xuống gần cả tháng, (Do mẹ bị shock mạnh, đúng một tháng kể từ ngày Ba đi vượt biên) nhưng chưa tới ngày sanh nên tử cung chưa mở hết, cho nên cơn đau kéo dài. Dùng máy hút vẫn không kết quả. Nguy hiểm đến 90% cho mẹ nếu phải mỗ, nghe đến mỗ mặc dù kiệt sức nhưng mẹ vẫn cố chịu đau, nắm chặt tay mợ Thảo và ráng dùng sức bình sinh còn sót lại, may thay! lúc đó Bác sĩ Cúc reo lên "mở rồi" và dùng tay lách từ từ vào tử cung để nương theo và nhích dần đầu con cho đến lúc ra hẳn...(ngày 8 tháng 12 Đức Me vô nhiễm nguyên tội), mọi người thở phào nhẹ nhỏm. Tinh thần quả cảm của Người Mẹ đã vượt qua cơn "Thập tử nhất sanh" Mẹ là người vui mừng hạnh phúc nhất, khi được ôm con vào lòng và thấy tận mặt con gái vừa mới chào đời, từ tay người y tá; phần BS Cúc thì qụy xuống chân giường, vì quá mệt từ 5 giờ chiều mãi đến đúng 12 giờ đêm, sau đó giao lại cho hai y tá và sang phòng kế nằm nghĩ chân. Bà nội đang lần chuổi cầu nguyện, không dấu nổi mừng, dành bế cháu gái nhá dộng đầu vào tường ba lần vừa nói "con gái lỳ " này... Khi y tá bế con đi làm sạch sẽ, Mẹ cẩn thận nhờ mợ Thảo đi theo! Nửa giờ sau, BS Cúc trở lại, y tá cho biết nhau chưa ra, lại một phen ú tim nữa, BS nhanh tay rà soát lá nhau thật kỹ lưỡng, và tuyệt đối không bị bỏ sót, vì chỉ sót một chút thôi cũng gây nên tử vong. Như vậy! Mẹ phải chịu đau đớn lần thứ hai. Nghe Mẹ kể lại, con biết Mẹ đã chịu đựng quá nhiều khổ đau vì con...

Cảm ơn Thượng đế, cả mẹ và con đều tai qua nạn khỏi. Ngoại ở nhà với cu cườm, (vừa tròn 3 tuổi) đang lần tràn hạt cầu nguyện, khi nghe tiếng gọi cửa của cậu Phượng, Ngoại run sợ nên không dám lên tiếng ! càng gọi, Ngoại càn run lẩy bẫy, mãi cho đến lúc nghe cậu nói "chị sanh con gái rồi mẹ ơi " mừng quá đi vội ra mở cửa đến nổi té trầy cả đầu gối luôn.

Những ngày còn thơ, công ai nuôi dưỡng

Cảm ơn mẹ cha đã nuôi dưỡng con. Tiếng hát quyện lẫn với âm thanh đàn bầu, đàn tranh não nuột làm con cảm nhận được những khó khăn tiếp nối khó khăn dường như đã là số phận của mẹ. Sinh con khó là thế, nuôi con cũng không dễ. Vì hậu quả của việc chích thuốc dục để sinh chỉ huy, (theo cách gọi của Bác Sĩ sau năm 1975) một trong những nguyên nhân làm cho tử cung không khép kín, vì thế sau khi sanh vẫn thỉnh thoảng có vài giọt máu, BS chửa không bớt, nên bảo cắt bỏ tử cung. Mẹ vừa lo vừa sợ ! Cuối cùng mẹ quyết định tìm đến cô mụ Lan (hành nghề trước 75). Theo kinh nghiệm, cô cho biết đó là hậu quả của thuốc, qua trao đổi và trình bày, cô Lan chích thuốc hậu sản, nhưng qua một tuần không có kết quả thuyên giảm, cô chuyển qua thuốc trụ sinh " phước chủ may thầy " may phước là ngày thứ hai đã thấy có dấu hiệu tốt, uống đến ngày thứ bảy thì hoàn toàn bớt hẳn..! Cũng may thuốc trụ sinh không ảnh hưởng đến dòng sữa ngọt ngào của mẹ. Nhờ bầu sữa thơm ngon của Mẹ đã nuôi con mau lớn tròn trỉnh trong những tháng đầu đời cũng như những tháng năm về sau...Đại gia đình nội-ngoại lại mừng hơn, vì sau hơn ba tháng mới được tin về Ba đã đến được Thái Lan, Mẹ ôm hai con vào lòng, mừng mừng, tủi tủi đọc thư của ba. Sinh khí gia đình đã trở lại.

Hơn một năm Ba qua Mỹ, và kể từ đó về sau nội ngoại cũng như mẹ và hai con có cuộc sống được thoải mái hơn. Bốn năm sau, Mẹ và hai con đoàn tụ với Ba...Thấm thoát, mà nay con đã ra trường sau 21 năm miệt mài ở ghế nhà trường, tiếp theo chúng con phải qua bốn năm "Medicine Residency Program" nữa. Thành quả mà chúng con có được ngày hôm nay, phần lớn là do công lao trời biển cuả Ba Mẹ, phần còn lại là sự cố gắng của bản thân, nhằm để đạt được ước mơ khi còn nhỏ. 

Cảm ơn Mẹ đã chăm sóc chúng con từ miếng ăn, cái mặc đến giấc ngủ cũng như khi vui chơi hay lúc ốm đau, luôn cận kề mọi nơi, mọi lúc, nhất là những năm tháng không có Ba bên cạnh. 

Chúng con thương Ba rất nhiều vì phải chịu cảnh tù tội đoạ đày đói khát, khi ra tù lại phải lam lủ, vật lộn với những khó khăn của cuộc sống, nhưng vẫn không yên thân, nên đành phải chọn con đường ra đi vượt biên, đành bỏ lại tất cả đằng sau. Nhưng may thay trong cái " thập tử " đã tìm lại được sự sống trong đường tơ, sợi tóc...Nhờ sự hy sinh lớn lao đó mới có ngày đoàn tụ năm 1992. Kể từ đó chúng con được cả Mẹ cùng Ba tiếp tục chăm lo giáo dục, hướng dẫn, uốn nắn nên người từ gia đình đến nhà trường và ngày nay ngoài xã hội. Chúng con thật lòng biết ơn Ba Mẹ.   

Âm hưởng lời ca tiếng nhạc trầm buồn của nhạc cụ dân tộc như đánh động vào tâm thức của con. Cho con ăn uống đã khó khăn là thế, mà nuôi con khỏe mạnh còn khổ gấp trăm ngàn lần thế nữa. Mỗi lần con bệnh là mẹ lo lắng chạy ngược chạy xuôi. Mẹ dỗ dành con uống thuốc. Thuốc đắng con cứ lừa ra, mẹ phải dụ kẹo. Bình thường con không được ăn kẹo vì mẹ sợ hư răng con. Viên thuốc lớn quá, mẹ phải cà nhuyễn ra cho con, khổ nỗi thuốc cà ra càng khó uống, mẹ phải kiên nhẫn dỗ dành con. Khi con đau nằm thiếp , khi tỉnh dậy thấy mẹ bên cạnh xoa xoa tay con. Mặt của mẹ hóp lại thấy rõ. Nỗi đau đớn về thể xác của con lúc đó thì ít mà thấy mẹ lo nhiều quá làm con phải chảy nước mắt. Ôi tình mẹ cứ dạt dào tưới mát đời con.

Nhớ công ơn sinh dưỡng, đó mới là hiền nhân

Ơn mẹ đã dạy bảo cho con những món ăn tinh thần vô giá. Tạo cho con hình thể này khó khăn là thế, mẹ còn phải lo tới mặt đạo đức của con nữa. Con vốn bướng bỉnh từ hồi bé. Mẹ lúc nào cũng vừa nghiêm vừa uyển chuyển để uốn nắn con từng ly từng tí. Mẹ vừa là thầy vừa là bạn của con. Mỗi sáng mẹ thức dậy từ gà gáy, làm sạch sẽ trong, ngoài, trước, sau và sau đó là đánh thức chúng con dậy để học bài. 

Dù bây giờ con có bao nhiêu bằng cấp, rành bao nhiêu ngoại ngữ, bài học vỡ lòng bằng tiếng mẹ đẻ do mẹ dạy vẫn khắc đậm trong tâm khảm của con : "O tròn như quả trứng gà . Ô thời đội mũ. Ơ thời có râu". Tấm bảng đen đầu tiên con có cũng là một tặng phẩm vô giá từ mẹ. Mẹ nhờ người ghép những mảnh gỗ nhỏ lại, rồi mẹ lấy giấy nhám đánh lên cho nó đỡ sần sùi, sau đó mẹ lại cặm cụi dùng sơn đen quét lên . Con rất vui khi dùng bảng đen đó, vì nó tự tay mẹ làm cho con. Tuy Mẹ bận rộn công việc hằng ngày, nhưng vẫn dành thời gian kèm cho con học, ngoài ra cũng tranh thủ giành chút xíu thời gian ít ỏi của mẹ mà làm đồ chơi cho con. Mùa mưa thì mẹ ngồi nắn đủ loại tượng bằng đất sét . Mùa hè thì mẹ cặm cụi gọt giũa những thanh tre để làm diều. Trung thu thì mẹ giúp con làm lồng đen ngôi sao . Khi mẹ kể chuyện Trần Minh khố chuối vì nghèo mà bắt đom đóm thay đèn dầu để thức khuya học bài. Những chuyện cổ tích qua mẹ đã cho con một thế giới thần tiên với những bài học hiếu thảo đạo đức luân lý mà mẹ đã khéo léo lồng vào từ Cây Tre Trăm Đốt tới Tấm Cám, Mẩn tử Khiêm, Tử Lộ đội gạo v v...( Trong Nhị thập tứ hiếu ). Cảm ơn mẹ cha đã kiên nhẫn uốn nắn con để con thành nhân. Và cứ thế dòng nhạc cứ trôi vào lòng con, đánh thức những tiềm thức đẹp đẽ về mẹ, về ba. Gương hiếu thảo của Ba Mẹ đối với Nội-Ngoại luôn làm cho chúng con cảm động.

Ơn ba mẹ không thể nào gói gọn trong câu "Ba năm dưỡng dục, chín tháng cưu mang" được. Ơn và nghĩa của ba mẹ phải nói là cả đời, cho dù cả đời này con có trả ơn cũng không thể nào trả hết công sinh thành và dưỡng dục của ba mẹ được. Nhìn đi nhìn lại cuộc đời của con có quá nhiều ân huệ, nhờ ba mẹ mà con thành người và giúp con nhận ra những lỗi lầm của mình để mà tu mà sửa kịp thời. Con cảm ơn ba mẹ đã giúp con vượt qua những cơn giông bão cuộc đời. Một bài hát về lòng biết ơn công sinh thành dưỡng dục của cha mẹ, một đạo lý rất bình thường của chúng ta, thế nhưng nhạc sĩ Dương Thiệu Tước đã thành công phối hợp một cách tài tình ca dao và điệu nhạc dân tộc . Dòng nhạc của ông đã đánh động tâm thức của con một cách sâu sắc cái cảm giác được yêu thương, được bảo bọc từ ba mẹ. Con cảm ơn ba mẹ, nhất là mẹ đã cho con hình hài này, trí tuệ này, nhân cách này. 

Con nhớ thương Ba Mẹ quá, nước mắt con đã luôn chảy lúc nào con chẳng hay, nhưng môi con đã mặn, lòng con bồi hồi như muốn níu kéo thời gian xa xưa trở lại để con vẫn là đứa con nhỏ dại, hằng ngày vẫn được sống bên cạnh ba mẹ, được ba mẹ hết sức thương yêu dạy bảo, cưng chìu, dỗ dành, che chở, với tấm lòng luôn luôn bao dung tha thứ và tràn ngập hạnh phúc vô biên.

Nếu được thời gian quay trớ ngược 

Xin cả nghìn năm tiếng Mẹ cười.

Vì vậy mà ca dao tục ngữ Việt Nam đã ca ngợi công cha nghĩa mẹ sâu dày.

“Công cha như núi ngất trời,

Nghĩa mẹ như nước ở ngoài biển đông",

"Núi cao biển rộng mênh mông,

Cù lao chín chữ ghi lòng con ơi.”

và :

“Đêm khuya trăng rụng xuống cầu,

Cảm thương cha mẹ, dãi dầu ruột đau.”

Với lòng nguyện cầu:

“Đêm đêm khấn vái Phật, Trời,

Cầu cho cha mẹ sống đời với con.”

Hoặc qua câu đối :

- “Cha muôn thuở vầng dương soi sáng, độ lượng gian lao không ngại khó".

 

- "Mẹ nghìn đời dòng suối ngọt ngào, bao dung tận tụy chẳng hề than”.

BIỆT THỰ RAO BÁN CỦA TỔNG THỐNG TRUMP

Một biệt thự xa hoa của Tổng thống Mỹ Donal Trump trên đảo St Martin ở Ca-ri-bê đang được rao bán với giá 28 triệu USD. Nằm bên bờ biển xanh cát trắng tuyệt đẹp, biệt thự rộng lớn là nơi lý tưởng để nghỉ ngơi thoải mái, sau thời gian căng thẳng với công việc.

Biệt thự Le Chateau des Palmiers của Tổng thống Trump nằm trên đảo St. Martin ở Ca-ri-bê.

Toàn cảnh biệt thự Le Chateau des Palmiers nhìn từ trên cao. Biệt thự nằm trên khu đất rộng hơn 20.000m2 tại vịnh Plum. 

Biệt thự hướng ra biển nằm trên khu đất rộng được bài trí đẹp với nhiều cây xanh. 

Biệt thự gồm 9 phòng ngủ được ông Trump mua vào năm 2013. 

Vào thời điểm đó, chủ cũ của biệt thự rao bán với giá 19,7 triệu USD, mặc dù không rõ giá bán cuối cùng.

Biệt thự có bể bơi rộng nằm cạnh bờ biển. 

Ông Trump từng miêu tả đây là "một trong biệt thự tuyệt vời nhất trên thế giới" khi mua nó vào năm 2013.

Biệt thự đã được lặng lẽ rao bán trên trang web của hãng Sotheby’s International Realty hồi tháng trước với giá 28 triệu USD.

Hiện không rõ lý do vì sao ông Trump bán biệt thự này.

Theo Washington Post, biệt thự mang về cho chủ nhân số tiền từ việc cho thuê từ 200.000 USD đến 2 triệu USD trong thời gian từ năm 2014 đến giữa năm 2016. Giới chức Nhà Trắng và Tổ chức Trump không lên tiếng khi được hỏi về biệt thự này.

Biệt thự được trang bị nội thất sang trọng, bài trí bắt mắt.

Biệt thự còn có sân tennis, quán bar, bàn chơi bida, phòng giải trí, phòng tập gym...

Phòng ăn ngoài trời rộng rãi, thoáng đãng.

Một phòng ngủ trong ngôi biệt thự.

 Phòng bếp và phòng ăn trong nhà.

Một phòng tắm rộng rãi có cửa nhìn ra biển.

There are also more casual spaces in the home, like this media room ...

BẢO ÂN LÀ CON TRAI ÚT CỦA VUA BẢO ĐẠI

                     

Nhiều người Việt Nam sống ở quận Cam nhiều năm nay nhưng ít người biết có một người con trai của Cựu Hoàng Bảo Ðại đang sinh sống tại nơi này.

Ðó là ông Nguyễn Phước Bảo Ân, con trai của bà Lê Phi Ánh, người vợ không hôn thú của cựu hoàng trong thời gian ở Ðà Lạt. Bà Phi Ánh có hai người con với cựu hoàng là bà Nguyễn Phúc Phương Minh sinh năm 1950 đã qua đời tại Mỹ cách đây vài năm và ông Bảo Ân, sinh năm 1951, đang sống tại thủ phủ tỵ nạn, Westminster.

Chúng tôi không gọi ông Bảo Ân bằng hoàng tử như trong văn bản triều đình mà gọi bằng “Mệ” theo lối xưng hô trong hoàng tộc: Con gái, con trai của vua được gọi bằng Mệ, hàng cháu là “Mụ” chứ không phải ai là Tôn Thất, Bửu, Vĩnh… đều được gọi bằng Mệ như nhiều người đã lầm tưởng (1).

Ðiều đặc biệt không phải vì ông là một hoàng tử lưu lạc, mà vì chính ông là người con nối dõi nhà Nguyễn. Cựu hoàng có tất cả 5 người con trai: Con Hoàng Hậu Nam Phương là Bảo Long không có vợ chính thức, Bảo Thăng không có con; con của Thứ Phi Mộng Ðiệp là Bảo Hoàng chết khi mới 1 tuổi, Bảo Sơn mất khi ông 30 tuổi không có con.

Bảo Ân có hai con, gái là Nguyễn Phước Thụy Sĩ, sinh năm 1976 và trai là Nguyễn Phước Quý Khang sinh năm 1977. Như vậy, Nguyễn Phước Quý Khang là cháu đích tôn của Cựu Hoàng Bảo Ðại và chắt của ngài là một cặp trai song sinh có tên là Nguyễn Phước Ðịnh Lai, Nguyễn Phước Ðịnh Luân ra đời năm 2012.

“Mệ” Bảo Ân sinh năm 1951 tại Ðà Lạt. Năm 1953, khi cựu hoàng sang Pháp, bà Phi Ánh đem hai con về sinh sống trong một biệt thự trên đường Phùng Khắc Khoan tại Sài Gòn. Ông theo học trường Saint Paul rồi Taberd.

Ngày 4 tháng 10 năm 1955, Thủ Tướng Ngô Ðình Diệm lập ủy ban trưng cầu dân ý truất phế Quốc Trưởng Bảo Ðại, và trở thành quốc trưởng. Theo lời kể của ông Bảo Ân, sau ngày đó, nhiều biệt thự ở Sài Gòn, Ðà Lạt và Pháp của bà Phi Ánh đều bị tịch thu, bà và người nhà được lệnh ra khỏi nhà trong vòng 24 tiếng đồng hồ. Nhiều người đã đến đục tường ngôi nhà vì nghi có của cải cải cất giấu. Tài sản này là của tư hữu của bà Phi Ánh, vì chúng ta cũng biết bà Phi Ánh là em vợ của Thủ Hiến Trung Phần Phan Văn Giáo, sinh ra trong một gia đình giàu có, trong khi Cựu Hoàng Bảo Ðại rất nghèo, trong thời gian sống rất khó khăn ở Pháp, phải nhờ sự yểm trợ của thân mẫu là bà Từ Cung. Ðức Từ Cung đã phải bán nhiều cổ vật của Vua Khải Ðịnh để lấy tiền gửi sang cho cựu hoàng.

Sau ngày cựu hoàng bị truất phế, bà con, ngay cả bên gia đình của bà Phi Ánh cũng không ai muốn chứa chấp mẹ con bà, ba mẹ con phải ở nhà thuê, rày đây mai đó.

Trong hoàn cảnh này, bà Phi Ánh đành phải bước thêm bước nữa.

Khi nghe bà Phi Ánh đi lấy chồng, theo đề nghị của nhiều người thân thuộc trong Hoàng Tộc, bà Từ Cung đem Bảo Ân về Huế ăn học.

Chúng ta cũng biết thêm rằng, ngày 25 tháng 8 năm 1945, khi thoái vị làm dân, Cựu Hoàng Bảo Ðại đã giao tất cả cung điện như là tài sản của quốc gia, trừ Cung An Ðịnh tại làng An Cựu, nơi bà Từ Cung sinh sống, là tài sản riêng, do lương bổng của Vua Khải Ðịnh xây dựng nên. Sau đó, chính “công dân” Vĩnh Thụy, bà Nam Phương và các con đã về ở đó một thời gian, trước gia đình tan rã, mỗi người một phương.

Cũng theo lời ông Bảo Ân, sau khi truất phế Bảo Ðại, Cung An Ðịnh bị chính quyền tịch thu, bà Từ Cung trong lúc đó đang đau yếu phải dọn ra một ngôi nhà nhỏ trong khuôn viên của cung. Tuy vậy trong cuốn hồi ký của Vua Bảo Ðại, ông không hề có một lời trách móc oán hận về chuyện bị đối xử tệ bạc này.

Tại Huế, ông Bảo Ân theo học tại trường Thiên Hựu (Providence) do các linh mục quản nhiệm. Ông tâm sự rằng, tuy sống trong một gia đình Phật Giáo thuần thành, ông lại phải theo học từ nhỏ đến lớn tại các trường nhà dòng, nên ông còn thông thuộc kinh Thiên Chúa Giáo hơn một người theo đạo Chúa khác.

               

                Bà Phi Ánh thời xuân sắc. (Hình: Tài liệu của ông Bảo Ân)

Sau thời gian ở Huế, Bảo Ân trở lên Ðà Lạt rồi về Sài Gòn. Tới tuổi quân dịch, năm 1970, chỉ mới có bằng trung học, ông vào quân trường Quang Trung, rồi phục vụ tại Trung Tâm 3-Tuyển Mộ Nhập Ngũ Sài Gòn. Không hiểu vì lý do gì, năm 1972, ông Bảo Ân bị thuyên chuyển ra SÐ3 tại Quảng Trị, nhưng khi ra đến nơi, sư đoàn đã tan hàng nên ông được trở về đơn vị gốc.

Cố gắng đến trường, và cuối cùng, trước khi Sài Gòn thất thủ, ông Bảo Ân là sinh viên năm thứ hai phân khoa Thương Mại tại Ðại Học Vạn Hạnh, Sài Gòn.

Sau năm 1975, bà Phi Ánh sống trong cô đơn tại Sài Gòn và qua đời vào năm 1984, ở tuổi 62. Cô Phương Minh, chị ruột của ông Bảo Ân, lấy chồng và lập nghiệp ở Pháp, ly dị, trước tháng 4 năm 1975 về Sài Gòn thăm thân mẫu và bị kẹt lại đây, sau đó được bảo lãnh sang Hoa Kỳ lập nghiệp và qua đời vào năm 2012. Phần ông Bảo Ân, lúc đó đã có gia đình nên phải sống dưới chế độ cộng sản thêm nhiều năm nữa, cho đến 1992 mới được gia đình bên vợ bảo lãnh sang Mỹ.

          

Hai nhân vật cuối cùng của giòng Vua Bảo Ðại: Nguyễn Phước Ðịnh Lai và Ðịnh Luân (cháu nội của Bảo Ân). (Hình: Tài liệu của ông Bảo Ân)

Cựu Hoàng Bảo Ðại có gồm cả vợ và tình nhân là 8 người với 13 người con (tài liệu đã được ông Bảo Ân hiệu đính):

Vợ:

1. Nam Phương Hoàng Hậu. Có hôn thú, 5 con.
2. Bùi Mộng Ðiệp. Không hôn thú, 3 con.
3. Lý Lệ Hà. Không hôn thú, không con.
4. Hoàng Tiểu Lan. Không hôn thú, 1 con gái.
5. Lê Thị Phi Ánh. Không hôn thú, 2 con.
6. Vicky (Pháp). Không hôn thú, 1 con gái.
7. Clément. Không hôn thú.
8. Monique Marie Eugene Baudot. Có hôn thú, không con.

Con:

* Với Nam Phương Hoàng Hậu:

1. Thái Tử Nguyễn Phúc Bảo Long (4-1-1936/28-7-2007)
2. Công Chúa Nguyễn Phúc Phương Mai (1-8-1937).
3. Công Chúa Nguyễn Phúc Phương Liên (3-11-1938).
4. Công Chúa Nguyễn Phúc Phương Dung (5-2-1942).
5. Hoàng Tử Nguyễn Phúc Bảo Thăng (9-12-1943).

(Bốn người con còn lại của Bà Nam Phương hiện sống ở Pháp.)

*Với Thứ Phi Mộng Ðiệp, hai người con đầu hiện ở Pháp:

1. Nguyễn Phúc Phương Thảo (1946).
2. Nguyễn Phúc Bảo Hoàng (1954-1955).
3. Nguyễn Phúc Bảo Sơn (1957-1987), tử nạn tại Nhật.

*Với Hoàng Tiểu Lan:

1. Nguyễn Phúc Phương Anh, hiện sống ở Hawaii.

* Với Lê Thị Phi Ánh:

1. Nguyễn Phúc Phương Minh (1950-2012).
2. Nguyễn Phúc Bảo Ân (1951).

* Với bà Vicky

1. Nguyễn Phúc Phương Từ (Pháp).

“Họa vô đơn chí!”

Bảo Ân đã trao cho chúng tôi những trang nhật ký viết về cuộc sống của ông sau ngày 30 Tháng Tư 1975:

Ngày 30 Tháng Tư, nóng lòng vì không có tin tức gì của Ðức Bà Từ Cung ở Huế, tôi ở lại Sài Gòn để ngóng tin nên đã bỏ lỡ chuyến bay ra Hạm Ðội 7. Sau vài tuần đi ‘học tập cải tạo’ trở về, Ủy Ban Quân Quản đến nhà tôi ở 213 Công Lý Q.1 yêu cầu chị Phương Minh và tôi phải dọn ra trong vòng 24 tiếng đồng hồ vì họ nói nhà này của tướng cảnh sát ‘ngụy’ Nguyễn Ngọc Loan.

Tôi không biết Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Loan có ở đây không? Thật ra biệt thự này ngày xưa là của Ðức Bà Từ Cung (mẹ Vua Bảo Ðại), ngài mua để khi vào Sài Gòn có nơi trú ngụ. Năm 1957 sau khi truất phế Vua Bảo Ðại, chánh quyền Ðệ Nhất Cộng Hòa đã tịch thu và sau này được Quốc Hội Ðệ Nhị Cộng Hòa với sự vận động tích cực của Trung Tướng TNS. Tôn Thất Ðính, chính quyền đã giao trả lại cho Ðức Bà Từ Cung và ngài ra lệnh lấy căn nhà trước lập bàn thờ Ðức Gia Long và văn phòng liên lạc bà con Nguyễn Phước Tộc, còn căn phía sau thì cho chị em chúng tôi ở.

Giấy tờ nhà đất chưa hoàn tất thì biến cố 1975 xảy ra nên không có cái gì để chứng minh là nhà này của gia đình chúng tôi. Vậy là hai chị em mau mau thu xếp đồ đạc, những gì có thể mang được gì thì mang, còn những gì nặng nề không thể mang được thì bỏ lại như tủ lạnh, bàn ghế tủ giường và nhiều thứ khác. Chị em chúng tôi về nhà Me chúng tôi ở nhờ.

Vào một buổi sáng thức dậy xuống nhà lấy vài vật dụng để xài, tôi không thấy cái vali quần áo mà tôi đã đem ra được khỏi nhà 213 Công Lý để về đây, đó là cái vali độc nhất của tôi còn lại, nay không cánh mà bay. Cuối cùng tôi tìm thấy một cái thư của chị giúp việc cho Me tôi để lại, đại ý trong thư chị ta viết, trong hoàn cảnh này, chị cần một số vốn để buôn bán nuôi con nên đã lấy cái vali trốn đi, và mong tôi tha thứ cho chị. Thế là tay trắng hoàn trắng tay, đành phải đi mua thêm quần áo để mặc.

Sống ở nhà Me tôi cho đến năm 1978 thì Me tôi bị quy vào diện tư sản, bị cưỡng chế ra khỏi nhà và buộc phải đi kinh tế mới trên cao nguyên. Vì không thể sống ở nơi rừng thiêng nước độc nên cả nhà đều bỏ trốn về Sài Gòn, mỗi người đi mỗi nơi, trốn chui trốn nhủi, không hộ khẩu, không chứng minh nhân dân, sống như những kẻ bất hợp pháp. Me và chị Phương Minh thì sống lén lút trong nhà dì Phi Hoa (vợ ông cựu Thủ Hiến Phan Văn Giáo), còn tôi thì ở nhờ nhà mẹ vợ, mỗi tháng đều phải chi tiền cho công an khu vực nhưng vẫn lo sợ bị bắt, nên ban ngày thì ngủ còn ban đêm thì mở mắt trao tráo để canh chừng công an gõ cửa xét hộ khẩu thì lo leo sang nhà bên cạnh trốn cho mau.

Me tôi rất lo lắng sợ tôi bị bắt, bà nói “Me và chị Phương Minh là đàn bà con gái, chắc không ai bắt đâu, còn con là con trai, mà là con Vua Bảo Ðại nữa, ở đây nguy hiểm lắm.” (Lúc đó chánh quyền đang tuyên truyền nói xấu nhà Nguyễn.) Me tôi ép tôi phải ra đi, bà gom góp, vay mượn cho chúng tôi vàng để tìm đường vượt biên.

Tôi đi vượt biên tổng cộng ba lần, cả ba lần đều bị lừa, hai lần vợ chồng con cái cùng đi, sau cùng hết tiền, Me tôi chỉ còn đủ cho một mình tôi đi thôi, nhưng cũng bị lừa luôn, tuy nhiên cũng còn may mắn vì chỉ bị mất vàng chứ không bị bắt vào tù.

Hết tiền, bà và chị Phương Minh đem nhẫn kim cương đi bán thì bị cướp lấy mất, chúng còn xô chị Minh té trầy cả mình mẩy. Tôi không dám làm phiền Me tôi nữa, vợ chồng tôi bàn với nhau coi ra chợ trời xem thử có thể buôn bán gì được không? Thế là tôi bán luôn hai chiếc nhẫn vàng, đó là quà kỷ niệm của Me tôi tặng khi tôi tốt nghiệp trung học và một chiếc khi tôi vào đại học.

Gian nan chốn chợ Trời

Vợ chồng tôi bắt đầu ra chợ trời kiếm sống bằng cách mua đi bán lại, các bạn hàng ngoài chợ trời thấy hai khuôn mặt ngơ ngơ ngác ngác, họ biết hai con nai này mới ra giàn, nên họ có những món hàng mua cả năm rồi mà không bán được, dân Chợ Trời gọi là “hàng ngậm,” họ giả dạng cho người khác đem đến bán cho chúng tôi, ham rẻ chúng tôi mua vô và sau đó có những món hàng chúng tôi “ngậm” cho đến ngày đi Mỹ vẫn còn trong nhà.

   

Gia đình “Mệ” Bảo Ân trong thời gian lăn lóc Chợ Trời. (Hình: Tư liệu của gia đình)

Thấy coi bộ bán Chợ Trời không khá, một dịp đi thăm người bà con ở Q.11, được biết người bà con này có phần hùn trong một xưởng sản xuất nước tương, vợ tôi mới bàn với tôi đổi cách làm bằng nghề đi bỏ mối ở chợ Bến Thành. Thế là vợ chồng tôi lại chuyển qua nghề bỏ mối nước tương, chúng tôi mua nước tương rồi thuê xe ba bánh chở từ Phú Thọ Hòa đến chợ Bến Thành.

Tôi đứng ở ngoài giữ hàng, còn vợ tôi thì đẩy hàng vào chợ giao cho khách hàng, cô ấy không cho tôi vô chợ vì sợ gặp người quen. Bỏ mối nước tương một thời gian, chính quyền không cho xe ba bánh lưu thông những con đường chính trong trung tâm thành phố, vả lại tôi thấy vợ tôi khiêng nặng và cực nhọc quá mà chẳng kiếm được bao nhiêu nên vợ chồng tôi bàn nhau đổi nghề một lần nữa.

Số là khi đi lấy nước tương bỏ mối, chúng tôi thấy trong khu vực này có vài xưởng làm dép cao su, bỏ mối dép cao su nhẹ nhàng hơn, thế là vợ chồng tôi đến nói chuyện và xin mua về để bán. Lúc đầu họ bảo chúng tôi phải đợi đến khi nào họ giao cho khách hàng cũ của họ xong, nếu còn dư họ sẽ bán cho chúng tôi. Cả tháng trời, mỗi ngày chúng tôi phải chờ đợi 3-4 tiếng đồng hồ mà chỉ lấy được vài lố (12 đôi) dép, rồi chúng tôi đem những lố dép đó giao lại cho các tiệm bán dép ở chợ Ðại Quang Minh, Chợ lớn.

Sau một thời gian quen rồi, chủ hãng giao cho chúng tôi nhiều hơn và bạn hàng ở chợ, họ cũng đặt hàng nhiều hơn. Có hôm chúng tôi bán được hơn năm mươi lố dép. Những người lấy mối dép như chúng tôi thấy chúng tôi được chủ hãng giao cho một số lớn, họ ganh tỵ, kiếm chuyện gây sự và dọa đánh chúng tôi, bọn họ thì đông, còn chúng tôi chỉ có hai vợ chồng. Bán dép thì nhẹ nhàng hơn nước tương, cũng kiếm tiền khá hơn nhưng bây giờ chúng tôi cảm thấy không còn an toàn nữa, mỗi lần đi lấy hàng phải nhìn trước ngó sau xem có ai phục kích mình không?

Tôi thì lo cho vợ tôi, nhưng ngược lại nàng nói nàng không sợ mà chỉ sợ cho tôi. Cô ấy nói nếu tôi có mệnh hệ nào thì Me tôi sẽ oán trách cô ấy, vì ngay cả chuyện đi bán Chợ Trời, bỏ mối nước tương hay dép chúng tôi đều giấu mẹ tôi. Nghĩ mình đang sống bất hợp pháp, không có một tờ giấy lận lưng, nay đi gây chuyện với người ta, công an mà bắt được thì đi tù là cái chắc, nên vẫn trông có dịp kiếm cách khác làm ăn.

Trong một dịp tình cờ đi ngang qua đường Nguyễn Thái Bình, Q.1, tôi gặp lại anh bạn thương phế binh tên Quân, con Ðại Úy Hải, trưởng ban an ninh trong Quân Trấn, mà chúng tôi quen nhau trước 1975. Nhà anh ở trong Quân Trấn, Sài Gòn-Chợ Lớn, nơi trước kia tôi làm việc. Hiện nay, anh đang mua bán đĩa nhạc trên lề đường Nguyễn Thái Bình. Kỳ này tôi nói vợ tôi ở nhà chăm sóc con cái, để tôi ra gặp và hùn vốn với Quân.

Sáng chúng tôi đứng ở Nguyễn Thái Bình để thu mua đĩa, chúng tôi chỉ mua nhạc hòa tấu thôi, buổi chiều thì chúng tôi đi xe bus đến các quán cafe nhạc ở Sài Gòn-Chợ Lớn-Gia Ðịnh để bán. Thời gian này, nhà nước chỉ cho phép các quán cafe mở nhạc không lời mà thôi, nên các đĩa nhạc hòa tấu càng ngày càng khan hiếm khó mua. Chúng tôi lại xoay qua buôn bán đủ thứ, cái gì có lời là chúng tôi mua vào.

“Công Chúa” Phương Minh và “Hoàng Tử” Bảo Ân bên cạnh mẹ trong thời gian thơ ấu ở Ðà Lạt. (Hình: Gia đình cung cấp)

Tôi có một kỷ niệm không bao giờ quên được là, có một lần con trai tôi là Quý Khang đòi theo cha ra chợ Trời chơi, lúc đó Quý Khang mới ba tuổi, đến trưa Quý Khang buồn ngủ, tôi đang bận coi hàng nên không thể chở Khang về, nên trải tạm tờ báo ra lề đường cạnh chỗ tôi ngồi bán hàng để cháu nằm ngủ. Nhưng xui xẻo làm sao, đúng lúc đó công an và quản lý thị trường đem xe đến hốt những người chiếm lòng lề đường để buôn bán, thương binh Quân thì tàn tật không chạy nhanh được nên tôi phải phụ Quân gom hàng chạy cho nhanh, nếu họ bắt được thì hàng mất, còn tôi chắc cuộc sống của tôi cũng bi đát luôn, quýnh quáng quá lo chạy, nên bỏ quên thằng con đang nằm ngủ ngon lành trên lề đường. Lúc đó đường Nguyễn Thái Bình vắng tanh không còn một bóng người, chỉ còn Quý Khang đang nằm ngủ trên tờ báo, đúng như thành ngữ “đem con bỏ chợ!”

Quân theo gia đình đi Mỹ theo diện H.O. trước chúng tôi. Sau này qua Mỹ gặp lại anh ở Garden Grove, Quân nhỏ tuổi hơn tôi, chưa lập gia đình vẫn ở với cha mẹ, anh bị tàn tật nên cũng khó lấy vợ, còn gia đình tôi ở Westminster, lâu lâu Quân đến nhà tôi ăn cơm, ngồi ôn lại những ngày tháng vui buồn chợ Trời. Tiếc là ngày nay Quân đã ra người thiên cổ.

Gian nan những chuyến đi

Khoảng cuối năm 1975, bà Phi Ánh vào Tòa Ðại Sứ Pháp tại Sài Gòn, yêu cầu xin cho toàn gia đình (gồm cả chồng, con riêng và con của cựu hoàng) được đi Pháp. Ít lâu sau, qua ông đại sứ Pháp, Cựu Hoàng Bảo Ðại chỉ chấp thuận cho bà Phi Ánh và hai con sang đoàn tụ và tòa đại sứ đã nhanh chóng cấp Laissez-Passer cho bà Phi Ánh, Phương Minh và Bảo Ân. Tuy nhiên, Phương Minh đã có thời gian sống ở Pháp, nói rằng đời sống ở Pháp rất khó khăn, và tuy vì tình thương con, cựu hoàng thật ra không đủ khả năng bảo trợ nuôi dưỡng ba người. Mặt khác gia đình của bà Phi Ánh không thể chia cắt như thế, và Bảo Ân cũng không thể bỏ vợ con ở lại, nên chuyện ra đi không thành.

                

Ông Bảo Ân và Thứ Phi Mộng Ðiệp trước tranh vẽ Cựu Hoàng Bảo Ðại (Paris 2004)

Năm 1978, người chồng sau của bà Phi Ánh vượt biên sang Mỹ thành công, gửi giấy bảo lãnh về, nhưng lúc ấy Bảo Ân đã có gia đình, không đủ điều kiện ra đi. Trong khi chờ đợi đi Mỹ, bà Phi Ánh mắc bệnh ung thư và qua đời năm 1984. Năm 1985, bà Phương Minh và các con riêng của bà Phi Ánh đi định cư ở Mỹ.

Mãi đến năm 1992, gia đình ông Bảo Ân được gia đình bên vợ bảo lãnh, sang Mỹ và định cư tại quận Cam từ đó đến nay. Những năm đầu tiên, cũng như bao nhiêu người mới sang khác, bà Bảo Ân phải ngồi shop may suốt ngày, ông làm trong một hãng in áo T-shirt và về sau sang làm cho một hãng Nhật chuyên sản xuất CD tại Garden Grove.

Con trai ông Bảo Ân, cháu đích tôn của Cựu Hoàng Bảo Ðại, Nguyễn Phước Quý Khang tốt nghiệp UCI về ngành thương mãi và hiện làm cho một công ty ngoại quốc ở Sài Gòn.

Xây mộ cho phụ hoàng

Gia đình Bảo Ân đến Mỹ năm 1992 nhưng vì thất lạc hồ sơ nên đến năm 2005 gia đình mới có quyền công dân. Cầm passport trong tay, quốc gia đầu tiên mà ông muốn đến là Pháp, để thăm mộ cha, điều mà ông mơ ước từ lâu, nhưng chưa có cơ hội thực hiện. Ông Bảo Ân đã liên lạc với một người bạn ở Paris là Ðặng Văn Phụng, nhờ vợ chồng người này đi xem thử tình trạng ngôi mộ của Vua Bảo Ðại hiện nay tại nghĩa trang Passy thuộc hạt Trocadero Paris 16e ra sao. Theo lời kể của ông Bảo Ân, người bạn này suốt một ngày đi tìm, đọc hết các tấm bia mộ mà không không thấy, nghi ngờ rằng cựu hoàng không được chôn cất tại đây. Ông Bảo Ân gợi ý cho người bạn là nên đi tìm người gác nghĩa trang để hỏi, mặc dầu với bản sơ đồ trong tay, cuộc tìm kiếm cũng không kết quả. Một lần khác, trong khi đang đứng gần ngôi mộ của cựu hoàng, người bạn này tình cờ gặp và hỏi một người cảnh sát già về ngôi mộ của “Sa Majesté Bảo Ðại,” thì ông này chỉ ngay vào ngôi mộ gần đó. Ðó là một ngôi mộ không có bia, không khắc tên, chỉ trơ trọi hai tấm “đan” xi măng sần sùi, với mấy chậu hoa đã quá cũ kỹ qua thời gian. Người bạn của anh nhìn xuống ngôi mộ mà bật khóc. Nơi yên nghỉ của một ông vua mà như thế này sao?

Ông Bảo Ân hồi tưởng: “Nghe anh kể mà tôi khóc nức nở, thật là tội nghiệp cho cha tôi, cha nằm đó lạnh lẽo như một kẻ vô danh đã 8 năm rồi, không ai biết để thắp một nén nhang cho cha ấm lòng.”

Ông Bảo Ân ngậm ngùi trước ngôi mộ đơn sơ của cha

Nghĩa trang Passy ở Paris là một nghĩa trang nổi tiếng được xây dựng từ đầu thế kỷ XIX, nơi chôn cất nhiều nhân vật lừng danh của thế giới như tài tử phim hài Fernandel (1903-1971,) nhà văn Virgil Gheorghiu (1916-1992,) họa sĩ Edouard Manet (1832-1883,) người sáng lập công ty xe hơi Marcel Renault (1872-1903,) Tổng Thống Pháp Alexandria Millerand (1859-1943)… Cũng theo lời kể của ông Bảo Ân, Vua Bảo Ðại không tiền và cũng không có thế lực để được chôn cất tại đây, đây là phần mộ của một thương gia giàu có ở Paris, rất kính trọng cựu hoàng, khi nghe ông qua đời đã hiến phần đất này cho ngài.

Về việc xây mộ cho Cựu Hoàng Bảo Ðại, khi ông từ trần ở Paris, chỉ có người vợ cuối cùng của ông là bà Monique Baudot, người Pháp ở bên cạnh, và trên pháp lý, chỉ có bà Monique, người vợ có hôn thú còn sống mới có quyền xây mộ cho ngài. Theo sự hiểu biết của ông Bảo Ân, bà Thứ Phi Mộng Ðiệp và các con tuy có tiền nhưng lại không muốn giao cho bà Monique xây mộ. Lúc sinh thời, Thái Tử Bảo Long không làm được, gia đình bên các công chúa không làm được, phía Nguyễn Phước Tộc cũng không làm được vì không có sự đồng ý của bà Monique, thậm chí hội này có quyên góp và giao lại cho bà Monique một số tiền để xây mộ nhưng không có kết quả… Nhiều người giàu có muốn xây mộ cho Vua Bảo Ðại để lấy tiếng cũng bị bà Monique cản trở.

Ông Bảo Ân rất xúc động và đau lòng khi nghe người bạn từ Paris mô tả những gì về ngôi mộ này, nên muốn nhờ người bạn đi kiếm người làm một tấm plaque khắc tên Vua Bảo Ðại đặt trên ngôi mộ và sau này có thể xúc tiến việc xây mộ cho ngài. Người bạn tìm đến ông Nguyễn Duy Hiệp, một người Việt, có dịch vụ chuyên lo về thủ tục mai táng của thành phố Paris. Ông này khi nghe nói đến có một người con cựu hoàng hiện ở Mỹ có quan tâm đến ngôi mộ, ông rất cảm kích và ngỏ ý ông sẽ liên lạc với bà Monique để có thể tiến hành việc xây mộ. Ông Nguyễn Duy Hiệp giải thích là bà Monique có nhờ ông quyên tiền để xây mộ cho cựu hoàng, nhưng trong ba năm, ông chỉ nới quyên được 1,200 Euros, vậy nếu “Mệ” Bảo Ân có khả năng làm được, “thì mời sang Paris, chúng ta sẽ bàn tiếp”.

Một chủ công ty mộ bia ở Paris là ông Cridel thấy hoàn cảnh của Cựu Hoàng Bảo Ðại đáng thương nên đã gặp bà Monique, và điều đình với bà, nếu bà bằng lòng thì ông sẽ thực hiện bản vẽ và ông sẽ giúp 50% phí tổn xây cất. Ông Nguyễn Duy Hiệp cũng góp lời thuyết phục, cuối cùng bà Monique đồng ý và giao cho ông Hiệp gây quỹ trong bà con cộng đồng Việt Nam.

Ông Bảo Ân và con trai, Quý Khang, cháu đích tôn của Cựu Hoàng Bảo Ðại bên ngôi mộ mới vừa hoàn thành.

Gây quỹ

Tốn phí cho công trình xây mộ ước tính ban đầu là khoảng 25,000 Euros. Công ty Cridel chịu 50%, ông Nguyễn Duy Hiệp quyên được 3,000 và cá nhân ông đóng thêm 1,000, chùa Tịnh Ðộ đóng góp 1,000, các vị đạo hữu Cao Ðài cho được 400. Số tiền còn lại do các vị trong cộng đồng Việt Nam đóng góp. Xúc động nhất là có 1 cháu gái gởi tới 5 Euros kèm theo bức thư đại ý là cháu còn đi học không có nhiều tiền nhưng thấy thương ông vua của mình quá nên xin được đóng góp để xây mộ cho ngài. Như vậy còn thiếu khoảng 9,000 Euros cho nên việc xây mộ đã chờ đợi hơn 3 năm nay rồi mà không thực hiện được. Sau sự tường trình của ông Nguyễn Duy Hiệp, ông Bảo Ân hứa sẽ cung cấp số tiền còn lại. Ông Bảo Ân cũng cho chúng tôi biết, qua Mỹ phải làm ăn vất vả, không có tiền, tuy vậy ông đã “cà” tất cả thẻ “credit” ông có mới có đủ tiền xây mộ cũng như trang trải tốn phí cho những chuyến đi sang Pháp.

Năm 2005, ông Bảo Ân qua đến Pháp, việc đầu tiên là đến gặp ông Cridel để xem bản vẽ, để xem có cần sửa chữa gì không? Ghi khắc tên tuổi của cựu hoàng trên bia đá như thế nào? Ðể khắc chữ bằng vàng trên bia mộ, phải tốn thêm 2,200 Euros. Sau khi bà Monique chấp thuận, ông Cridel sẽ cho xúc tiến xây mộ ngay lập tức, và khi nào hoàn tất, ông sẽ báo cho ông Bảo Ân trở qua Pháp để tổ chức lễ tưởng niệm và cầu siêu cho cựu hoàng.

Khi được thông báo công việc êm xuôi, cuối năm 2006, ông Bảo Ân trở lại Paris. Ông “chạm trán” bà Monique tại phần mộ của cựu hoàng. Bà Monique nổi tiếng là khó khăn, câu nói đầu tiên của bà Monique khi nhận ra Bảo Ân là “mắng” ông sao sang Paris mà không đến thăm viếng bà theo phép lịch sự, trong khi đó lại đến thăm bà Mộng Ðiệp. Ông Bảo Ân đành lấy lý do ông không rành tiếng Pháp và không biết đường sá.

Bà Monique cũng than phiền là các con Vua Bảo Ðại “làm phiền bà quá nhiều!”

Việc ông Bảo Ân xây được mộ cho cựu hoàng cũng là do duyên định, hình như vua cha dành cho ông vinh dự này vì gần 10 năm nay, không ai có thể thuyết phục được bà Monique để cho họ xây mộ của Vua Bảo Ðại, trong khi chính bà lại không có tiền hay không muốn xây mộ.

Bốn chữ “Bảo Ðại Sắc Tứ” được khắc trên đầu bia mộ.

HUY PHƯƠNG

NGÀY LỄ CỦA CHA VỚI NGƯỜI VIỆT Ở MỸ

BA CỦA CON

Mình nhẹ như hạc giấy 

Ba mỏng như sương mai

Hiền từ như cỏ cây

Mong manh như làn gió

Ba là nhánh Mai gầy 

Không là Tùng là Bách 

Nhưng Ba đem mùa xuân 

Cho đàn con hút mật

Chắt chiu mầm nhựa sống 

Nuôi đàn con lớn khôn 

Thân gầy như củi mục 

Suối sông đã cạn nguồn

Thoáng chốc đã tám mươi 

Ba ghé cuộc đời này

Tan trong ngày nắng sớm

Rồi lại như sương mai 

Có nhiều giòng lệ ứa 

Chảy tràn trong chiều nay 

Trời cũng tuôn nước mắt 

Khóc cùng nhau một ngày

Dù biết rồi sẽ đến.!

Nhưng mãi vẫn ngỡ ngàng

Trần gian là cõi tạm

Một ngày Ba phải xa

Ba là Ba các con 

Của Ký, Hùng, Hiền, Huệ,

Của Thanh Hương, Thanh Thủy

Ba nay đã không còn

Là Chồng của Mạ hiền,

Hôm nay Vợ tiễn chồng 

Có con "Cả" tóc bạc

ba "Con Gái" cùng Cháu

 

Khóc òa gọi Ba ơi ! 

Ba đi luôn thật rồi 

Ngẩn ngơ giờ chia biệt !

Hạc đã bay về trời 

Sương đã khô trên cây 

Cánh mai gầy đã rụng

Đời đã về hư không !

Nơi phương trời xa thẳm

Có "hai Con" lạc loài

Khóc Cha xin qùy lạy

Thương nhớ mãi đong đầy

Tiễn biệt Ba yêu kính.!

ƠN CHA NGHĨA MẸ

Nắng quay  lại, lối mòn in bóng Mẹ

Gió chao đời, lốc bạc mái tóc Cha

Con khôn lớn... Mẹ bào mòn tuổi trẻ

Con thành nhân... Cha rút ngắn ngày đời

Con luôn nhớ từ khi còn bé dại,

Được vòng tay che chở bởi tình cha.

Công cha mẹ, đấng sinh thành dưỡng dục,

Như non cao đất rộng biển vô bờ.

Ngày trốn thoát, con không lời từ giả.!

Có ngờ đâu: Lần cuối phải chia xa,

Lúc Ba Mạ tuổi xế chiều cô quạnh

Vợ con thơ luôn ngóng đợi tin Cha.

                              

THƯƠNG TIẾC CHA

Như thế là xong một cuộc đời

Đất sâu vài tấc phủ Ba tôi

Cỏ xanh mọc kín đùa chen lấn

Nỗi nhớ rồi đây hẵn sẽ phôi

Bởi chốn dương trần sống tạm gởi

Còn về an lạc mới tinh khôi

Cha nay được Tổ ban phần thưởng

Lên cỏi con dâng một lạy thôi !

Cầu mong Cha được sớm siêu thăng

Để hưởng an vui chốn suối vàng

Tán tụng trọn đời dày đức độ

Ngợi ca muôn kiếp Đấng toàn năng

Đưa Cha tránh khỏi nơi cay đắng

Sưởi ấm đời Cha hết giá băng

Choáng ngợp đất trời vùng ánh sáng

Hào quang lan tỏa thật vinh quang…

Hàng năm vào ngày Chủ Nhật thứ ba của Tháng 6 (năm nay rơi vào ngày 18-6-2017), người Mỹ đã mừng Ngày Lễ của Cha (Father’s Day), cũng như tháng 5, người bản xứ đã mừng ngày Lễ của Mẹ (Mother’s Day). Ðây là hai ngày lễ truyền thống của người Mỹ để vinh danh và biểu lộ lòng biết ơn đối với cha mẹ.

Sau 42 năm sống trên đất khách quê người, người Việt chúng ta đã làm quen dễ dàng với hai ngày lễ này của người bản xứ. Ðó là điều tự nhiên. Mặc dù có khác biệt về văn hoá và luân lý, nhưng đã là con người thì đều có mối liên hệ máu mủ ruột thịt giữa cha mẹ và con cái, dẫn đến một thứ tình cảm thiêng liêng cao cả: "Tình mẫu tử và phụ tử". Một tình cảm vô điều kiện và vô vị lợi, chỉ cho đi mà không cần đáp trả.Trong các mối quan hệ con người, có thể nói mối quan hệ cha mẹ và con cái là thiêng liêng nhất. Sự thiêng liêng không chỉ đơn thuần nằm ở mối quan hệ di truyền và huyết thống, mà đó còn là tất cả tình người, tính giáo dục, đạo đức của hai thế hệ, trước và sau, thế hệ sinh và thế hệ được sinh ra. Người con nào phá vỡ mối quan hệ thiêng liêng này đối với cha mẹ, nghĩa là bất hiếu, báo đời, hại cha mẹ, làm mất thanh danh và truyền thống tốt đẹp của gia tộc, làm các việc phạm pháp..vv. thì người con đó không còn là người con đúng nghĩa, mà chỉ là một người tội lỗi và đáng trách.

Trái lại, cha mẹ không làm tròn bổn phận của mình, chẳng hạn như không giáo dục con cái trưởng thành về thể chất, trí lực, tự lập trong đời sống chân chính, thiếu chăm sóc nuôi dưỡng, giáo dục (dưỡng dục) con cái thì những cha mẹ đó cũng không xứng đáng là các bậc cha mẹ. Cả hai bên cha mẹ và con cái như vậy đều không làm tròn bổn phận và trách nhiệm của mình.

Về mặt hiếu đạo cũng như các giá trị giáo dục và đạo đức được thể hiện theo mối quan hệ song phương, đa chiều. Đạo hiếu, do đó, không chỉ dành cho những người con đối với cha mẹ mà quan trọng không kém đó là quan hệ của cha mẹ đối với con cái. Nói khác hơn đó là mối quan hệ của đạo làm cha mẹ và đạo làm con cái.

Cho con cuộc  sống ổn định là trách nhiệm của cha mẹ, không để chúng thiếu thốn về cả hai mặt vật chất và tinh thần. Trên phương diện vật chất, bậc làm cha mẹ phải tùy vào khả năng, điều kiện kinh tế của mình để lo cho con cái đầy đủ từ miếng cơm, manh áo.vv,.. các phương tiện để học hành phát triển tài năng, trí tuệ. Trên phương diện tinh thần, cha mẹ phải luôn quan tâm chăm sóc, chia sẻ niềm vui, nỗi buồn để động viên con cái có động lực vượt qua mọi khó khăn trong cuộc sống.

Ngày nay nhiều bậc cha mẹ chỉ biết lo cho con cái về mặt vật chất mà thiếu sự quan tâm về mặt tâm lý. Do đó con cái cảm thấy xa lạ với chính cha mẹ của mình..,dẫn đến khủng hoảng tâm lý và dễ sa vào các tệ nạn xã hội. Vì vậy các bậc cha mẹ không chỉ lo cho con cái về mặt vật chất, mà phải luôn quan tâm về mặt tâm lý tinh thần.

Ðể đáp lại, những người con thường cố gắng thể hiện tình yêu thương, tôn kính và biết ơn cha mẹ bằng những việc làm cụ thể cốt làm vui lòng cha mẹ. Chẳng hạn trong ngày Lễ Father’s Day hay Mother’s Day, người Mỹ có thói quen mua quà tặng hay mời cha mẹ đi ăn những món ngon vật lạ ở các nhà hàng hay ở nhà với những món ăn đặc biệt mà cha mẹ ưa thích. Còn đối với người Việt Nam thì đạo hiếu đối với cha mẹ được thể hiện cụ thể không chỉ một ngày mà kéo dài cả một đời, trong việc giúp đỡ, vâng lời cha mẹ lúc còn trẻ và phụng dưỡng cha mẹ lúc tuổi già sức yếu. Vì thế tục ngữ Việt nam có câu “Trẻ cậy cha, già cậy con” để nói lên mối quan hệ hai chiều giữa cha mẹ và con cái.

Tuy nhiên, trong điều kiện sống nơi đất khách quê người, sự báo hiếu thể hiện qua việc phụng dưỡng cha mẹ lúc tuổi già sức yếu trong một số gia đình Việt Nam đã gây nên sự xung khắc, bất hoà giữa cha mẹ với con cái, và giữa các anh chị em trong gia đình. Sự xung khắc, bất hoà ấy xuất phát từ quan niệm khác biệt về cách phụng dưỡng cha mẹ theo truyền thống Việt Nam ở quê nhà hay theo hoàn cảnh, lối sống ở Hoa Kỳ.

Theo truyền thống Việt Nam, cha mẹ đến khi về già thường được sống chúng với con cháu để tiện bề săn sóc và để cho cha mẹ có niềm vui, hạnh phúc vì được sống bên con cháu trong những năm tháng cuối đời. Nhưng ở Hoa Kỳ, khi cha mẹ về hưu còn mạnh khoẻ thường sống riêng, đến khí già yếu thì vào sống trong các nhà hưu dưỡng (nursing homes) để được các nhân viên y tế và dinh dưỡng chăm sóc ngày đêm.

Đây là lối sống hình thành do điều kiện và hoàn cảnh sống của xã hội Hoa kỳ, nên thường được các bậc cha mẹ chấp nhận như chuyện bình thường. Nhưng đối với các bậc cha mẹ Việt Nam, hầu hết đều chưa quen với lối sống này nên dễ sinh lòng bất mãn, buồn tủi khi phải vào sống trong các nhà hưu dưỡng. với mặc cảm bị lãng quên, sống cô đơn như chờ chết vào lúc cuối đời.

Hệ quả là, trong một số gia đình Việt Nam có cha mẹ già yếu, con cái không dám đưa vào “nursing home”, mà giữ cha mẹ phụng dưỡng tại nhà đã gặp nhiều khó khăn, bất tiện trong cuộc sống. Từ những khó khăn bất tiện đã gây bất hoà xung khắc giữa vợ chồng khi phải vất vả phụng dưỡng cha mẹ già yếu, ảnh hưởng đến hạnh phúc vợ chồng. Hệ quả này khiến một số bậc cha mẹ không muốn vào nursing home phải sống lưu động từ gia đình người con này đến người con khác. Tình cảnh này đã làm buồn lòng các bậc sinh thành không ít và giữa anh em cũng sinh ra bất hoà vì sự tính toán thiệt hơn trong việc góp phần phụng dưỡng cha mẹ tại gia. Thực tế này đã phản ánh đúng như ý nghĩa các câu tục ngữ Việt Nam mà các bậc cha mẹ thường thốt ra khi gặp hoàn cảnh bị con cái tỏ ra miễn cưỡng, đùn đẩy nhau việc phụng dưỡng, rằng “một mẹ nuôi được 10 con, nhưng 10 con không nuôi tròn một mẹ”; và rằng: “cha mẹ nuôi con biển hồ lai láng, con nuôi cha mẹ tính tháng kể ngày”.

Nói đến mối quan hệ cha mẹ đối với con cái là nói đến tinh thần trách nhiệm và bổn phận của các bậc cha mẹ đối với một phần máu thịt mà mình đã sinh ra. Cha mẹ tạo ra con cái không phải để thỏa mãn dục tính mà là thể hiện tình thương yêu cùng người phối ngẫu cũng như một phần máu mủ được nối kết giữa vợ chồng với sự sống của chính mình.

Mối quan hệ của cha mẹ được xem là nền tảng ban đầu, là cơ sở phát sinh các mối quan hệ đạo đức xã hội về sau. Chính do tính chất đạo đức này mà các bậc cha mẹ cảm thấy cần phải có trách nhiệm đạo đức đối với việc nuôi nấng và dạy dỗ cho con cái trưởng thành và có ích cho xã hội.

Cha mẹ ngoài việc nuôi nấng con cái về mặt thể chất, còn phải nuôi dạy con bằng tính đạo đức và lòng yêu thương chân chính. Cha mẹ phải luôn luôn quan tâm, yêu thương con cái hết mực.

Là người Việt Nam, dù là bậc cha mẹ hay con cái, khi nghe hai câu tục ngữ trên hẳn sẽ không khỏi chạnh lòng, băn khoăn và tự kiểm về mối quan hệ giữa con cái và cha mẹ mình. Nhất là nhân dịp ngày Father's Day tháng 6 hay Mother's Day vào Tháng 5 hằng năm của người Hoa Kỳ, người Việt tha hương chúng ta cần suy tư và tự kiểm, để điều chính mối quan hệ thiêng liêng giữa con cái và cha mẹ, không chỉ nói lên được ý nghĩa vinh danh và bày tỏ lòng biết ơn đối với công lao sinh thành dưỡng dục của cha mẹ như người bản xứ, mà còn thể hiện được lòng hiếu thảo theo truyền thống Việt Nam qua sự phụng dưỡng cha mẹ lúc tuổi già sức yếu một cách hài hoà, để cha mẹ có được những ngày vui cuối đời, cùng niềm hạnh phúc bên con cháu.

Tất nhiên, để thực hiện được sự báo hiếu tốt đẹp này không phải là dễ trong hoàn cảnh và điều kiện sống hiện nay tại Hoa Kỳ nói riêng và hải ngoại nói chung. Việc này đòi hỏi con cái phải chịu đựng và hy sinh một phần hạnh phúc cá nhân và gia đình. Thiết tưởng đây là điều con cái có thể làm được, nếu họ chịu khó hồi tưởng lại tất cả những gì cha mẹ đã chịu đựng, hy sinh vô điều kiện cho họ từ khi vào đời, qua tuổi ấu thơ cho đến khi khôn lớn, đôi khi còn phải chịu đựng, hy sinh suốt cả cuộc đời cho con và vì con...

Những bước chập chững của con lúc tuổi thơ, cũng như những bước đi khấp khiển của cha mẹ ở tuổi già. Tiếng bập bẹ đầu đời của con, cũng là tiếng nói lấp bấp, ú..ớ của tuổi về già, ngây thơ của con trẻ, lú lẫn với người già v.v...

   
Bất cứ mối quan hệ nào cũng phải có sự "qua lại" với ít nhất hai bên. Ở đây, là giữa cha mẹ và con cái và ngược lại. Sự hiếu thảo của người con để báo đền cha mẹ bằng cách chăm sóc cha mẹ khi tuổi về già, cũng như cha mẹ đã lo cho chúng ta đến lúc trưởng thành,

Con cái cần phải có ý thức vì ý thức đã tạo ra hành vi của lời nói và việc làm. vì vậy, khi có ý thức đúng thì mới có thể giúp người con duy trì tốt truyền thống hiếu thảo đối với cha mẹ được.

 

Sự chăm lo của người con hiếu thảo không chỉ biết vâng lời cha mẹ, làm việc tốt cho gia đình và xã hội mà trước tiên và hơn hết là lo phần đời sống vật chất cho cha mẹ mình. Chăm lo ăn uống, thuốc thang, thăm viếng và phụng dưỡng khi cha mẹ đau ốm hay lúc tuổi xế chiều. Cho nên phận làm con cái luôn phải biết hiếu đạo đối với Đấng sinh thành và dưỡng dục. 

Xin những ai may mắn còn cha còn mẹ, hãy cố gắng vượt qua mọi khó khăn trở ngại, chấp nhận chút hy sinh, để thể hiện lòng hiếu thảo biết ơn cha mẹ bằng việc phụng dưỡng các Người lúc tuổi già sức yếu trong những năm tháng cuối đời, hơn là đợi cho đến khi cha mẹ đã quá vãng mới khóc thương nuối tiếc.

Mỗi dân tộc đều có một nếp sống văn hóa riêng. Chính nét riêng là giá trị tạo nên và đóng góp cho nền văn hóa của nhân loại. Cũng vậy mỗi gia đình đều có truyền thống riêng mà các bậc tiền bối và tổ tiên đã dày công tạo dựng. Người con hiếu thảo ngoài việc làm tròn bổn phận, phụng dưỡng cha mẹ phải đạo, còn là người biết tôn trọng các giá trị văn hóa và truyền thống tốt đẹp của gia đình, giống nòi và dân tộc.