Chủ Nhật, 20 tháng 8, 2023

SÔNG DAKBLA

 


SÔNG DAKBLA

Sông Dakbla tại tỉnh Kontum chảy theo hướng Đông Tây, ngược lại so với những con sông khác, nên người dân địa phương thường gọi dòng sông chảy ngươc. Dakbla không chỉ tạo cho dòng sông này nét riêng độc đáo mà còn trở thành biểu tượng của tỉnh Kontum. Chính vì đặc điểm này nên sông Đakbla được mang danh là “dòng sông chảy ngược”, (nước sông ngược dòng từ đông sang tây)

con đường chạy dọc bờ sông
"bờ kè" tên gọi nghe rằng lạ tai.!
Dakbla nước chảy rẽ hai
chảy vòng lên núi rồi ra hạ nguồn

Tất cả dòng sông ở cao nguyên trung phần đều có đầu nguồn từ hướng Tây chảy xuôi về biển Đông.

Riêng dòng sông Dakbla dài 139 km thì ngược lại chảy theo hướng Đông sang Tây kéo dài hơn 100 km từ thượng nguồn Polei Breng thuộc huyện Konplong phía Tây tỉnh Kon Tum, chảy về thành phố Kon Tum rồi lượn lờ sang hướng Tây Nam hợp với dòng sông Pô Kô, từ chân núi Ngọc Linh ở quận Tumorong, chảy quanh co ngang qua quận Dakto, Tỉnh lộ 512 (cầu Dakmot), chảy dọc theo làng Thượng Daktri, làng Dinh Điền Tri Lễ. Sau đó lượn một vòng cung xa xa về phía sau phi trường Phượng Hoàng, tiếp tục xuôi hướng Nam rồi hòa với dòng sông Dakpsi để gặp dòng sông Dakbla tỉnh Kontum, xuôi theo hướng Tây chảy qua các tỉnh Kontum, Pleiku, nhập vào thác Yaly hùng vỹ đổ ra sông Sesan.

Trong hành trình của mình, dòng Sesan lại chảy sang tận xứ sở Angkor Cambodia nhập vào dòng Serepok trước khi hòa mình cùng dòng Mekong để trở ra biển Đông.

Dòng sông từ thượng nguồn có địa thế phức tạp với nhiều đoạn uốn khúc, lòng sông lại rộng nên đến mùa mưa lũ với lượng nước từ trên cao đổ xuống quá nhiều đã tạo nên dòng nước hung hãn, sẵn sàng cuốn phăng những gì nó gặp trên đường… Có lẽ bắt nguồn từ thực tế đó mà từ xa xưa người Bahnar đã gọi dòng sông này là Đakrong Plah dòng sông nước lớn. Trong tiếng Bahnar, "Dak" là nguồn nước, "Plah" là hung bạo, dữ tợn.

Vấn đề qua lại, lên xuống, xuôi ngược trên dòng sông Dakbla... từ bao đời người Bahnar đã khéo tay tạo nên chiếc thuyền độc mộc có hình dáng thon dài, gắn bó với họ trong cuộc sống. Với đặc điểm nhỏ gọn và cấu tạo đơn giản, có sức nâng cao, ít lực cản của nước lại rất năng động, thuyền độc mộc rất hữu dụng trong việc giúp người Bahnar vận chuyển những nông sản lúa, bắp từ nương rẫy, cũng như măng, củi, gỗ… trong rừng về buôn làng, ngoài ra còn làm phương tiện thả lưới bắt cá trong những ngày nhàn nhã.

Đặc biệt thuyền độc mộc còn là không gian trữ tình của những tiếng hú điệu hò khi các chàng trai Bahnar cất lên gởi vào gió núi để nhờ dẫn đường các cô gái Bahnar tìm đến "bắt chồng".!

Thuyền độc mộc làng Konktu, đúng như tên gọi, “độc mộc” là loại thuyền được khoét nguyên từ một thân cây lớn, thường là cây Sao với đặc điểm nhẹ nhưng chắc chắn, ít bị mối mọt. Thuyền độc mộc có chiều dài chừng 5m và chiều rộng chỉ khoảng 0,5m, dùng làm phương tiện vận chuyển và đánh bắt cá của dân làng Bahnar.

Rừng dốc cao:
Đèo Sao mai rừng dốc
Đến số sáu Hoà bình
Dòng Dabla lặng lẽ
Phố núi thật là xinh
Gọi thu về:
Cây xanh màu, trắng phủ
Qua bãi mía nương ngô
Lời nguyền mùa nước lũ
Sông chảy ngược về mô?

Kể lại cho đời sau:
Cho đời sau thấy lại
Bóng Phượng vĩ chung đôi
Chuyện tình in dáng núi
Tím trọn buổi hoàng hôn.

Nhà rông mái cong vút
Em gùi nước về buôn
Say trong tiếng ca hát
Bập bùng điệu T’rưng

Cao nguyên làn gió bụi
Bông dại nở khắp rừng
Hương bay theo gió núi
Cà phê hạt đỏ hồng

Dakbla chiều vạt nắng
Thuyền độc mộc qua sông
Dòng Dakbla hờ hững
Xuôi ngược nước mênh mông.


Thứ Hai, 14 tháng 8, 2023

CHÁU NỘI ĐẦY THÁNG (10/7/2023 - 10/8/2023)


CHÁU NỘI ĐẦY THÁNG
(10/7/2023 - 10/8/2023)

Đầy tháng là một dịp đặc biệt trong những ngày đầu đời của bé. Cha mẹ thường tổ chức ăn mừng bé sinh được một tháng khỏe mạnh, bụ bẫm, mừng cho bé đã qua thời trứng nước, đã cứng cáp hơn. Cũng nhân dịp này, cha mẹ ông bà có những lời chúc ngọt ngào, ý nghĩa để bé sau này lớn lên luôn khỏe mạnh, thông minh.

MẸ CHA

Hôm nay đầy tháng con yêu
Nhớ ngày bên mẹ bao điều mẹ trao
Mẹ luôn vui vẻ tự hào
Vẹn toàn đôi ngả mẹ nào quản công

Lung linh như ánh sao trời
Ngoan hiền dễ chịu công thời mẹ cha
Xinh tươi như tháng ngày qua
Mừng con đầy tháng cả nhà hân hoan.

Nhanh thật, mới đây mà thiên thần bé nhỏ đã trải qua một tháng đầu tiên trong cuộc đời. Nhân ngày đầy tháng của Hoàng tử bé Silas.! Ôn Mệ chúc cháu mau lớn, mạnh khỏe, thông minh lanh lợi, cuộc đời gặp nhiều may mắn và luôn thành công trong cuộc sống mãi về sau.

ÔNG BÀ

Cháu nội hôm nay về tới nhà
Vui mừng ôn mệ miệng râm ran
Cả nhà cười nói, nhiều về cháu
Đầy tháng bữa ni thật rộn ràng
Hoa quả thức ăn bàn chật kín
Món chè khoai sắn quyện hoa cau
Bốn tuần tuổi cháu, bây chừ đến
Cầu nguyện ơn trên được vững vàng

HẠNH PHÚC

Hạnh phúc gia đình con cháu ngoan
Đông vui hòa thuận được chu toàn
Ông bà cha mẹ cùng con cháu
Đóng góp với nhau để dựng nên

MỪNG TUỔI

Ông Bà mừng tuổi vừa tròn tháng
Bao đỏ lì xì cháu nội ngoan
Thấy cháu vu vơ nào chớp mắt
Nắm tay mẹ chặt mãi không buông



CHÁU LỚN LÊN MỖI NGÀY

Cháu đầy tháng, qua mỗi ngày một lớn
hãy vui lên tuổi thơ dại tuyệt vời
Đường còn dài, làn sóng gợn biển khơi
Tình cha mẹ vẫn đời đời còn mãi
Tròn tháng tuổi cháu bắt đầu thoải mái
Ăn ngủ nhiều nên sắc thái tốt hơn
Ông bà mừng, luôn thấy cháu vui cười
Trao hạnh phúc cho mọi người cùng hưởng

Hoạt động chính của bé sơ sinh 1 tháng tuổi vẫn ngủ liên tục cả ngày. Bé có thể thức ngắn để bú và chơi đùa, giao tiếp với mẹ.
Bé một tháng tuổi cần được bú ít nhất 6 lần trong vòng 24 tiếng. Nếu bé được nuôi bằng sữa mẹ thì số lần bú có thể lên đến 12 lần. Mẹ không nên cố kiểm soát số lần cho con bú mà hãy để bé tự quyết định thời gian và số lần bú. Ngoại trừ trường hợp bé không khỏe hoặc chậm lớn, bé có khả năng tự điều chỉnh khi nào cần bú và bú bao nhiêu thì đủ.

Cháu dài chưa tới ba gang
Gói trong khăn ấm ngủ say quá trời
Miệng tròn đo đỏ vành môi
Đêm đêm thức giấc ngày đòi tay ôm

Mẹ cũng nên phối hợp hút sữa nhằm kích sữa và bổ sung nhiều nước, chất dinh dưỡng vào chế độ dinh dưỡng của mình để duy trì nguồn sữa dồi dào cho con.
Trẻ một tháng tuổi, phần lớn thời gian con dành cho việc ngủ. Giấc ngủ đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của trẻ, giấc ngủ giúp chuyển hóa năng lượng tế bào, giúp cơ thể phát triển hoàn thiện.
Hãy chú ý đến những dấu hiệu bé tỏ ra buồn ngủ. Sự hưng phấn vì có một thành viên bé bỏng trong nhà sẽ dẫn đến những chăm sóc thái quá dành cho bé. Điều này có thể làm bé mệt mỏi. Thậm chí từ những ngày đầu tiên, mẹ hãy chú ý đến chuyện đặt bé vào trong nôi khi bé tỏ ra mệt mỏi, hơn là đợi cho đến lúc bé chìm vào giấc ngủ. Hầu hết trẻ sơ sinh một tháng tuổi sẽ lại ngủ ngay sau khi bú và giấc ngủ có thể rất ngắn.

Silas con ngủ cho ngoan
Để mẹ chuẩn bị buổi ăn cả nhà
Ba con làm việc suốt ngày
Buổi cơm dọn sẵn mời Ba cùng dùng.

Trẻ ngủ ngon cần phải có một môi trường yên tĩnh, nhiệt độ phòng ngủ thích hợp, được bú no và đặc biệt tã của trẻ phải luôn sạch sẽ khô thoáng. Vì thế, khi lựa chọn tã cho trẻ sơ sinh, mẹ cần phải tìm hiểu các loại tã dán có khả năng thấm hút tốt, mềm mại và thoáng khí tốt. Đây là tã Sơ sinh duy nhất có thiết kế độc đáo, đáp ứng mọi “nhu cầu”, mang đến cho con sự bảo bọc êm đềm nhất từ ngày đầu đỏ hỏn.

Hôm nay đầy tháng rồi nghe cháu
Cha mẹ chăm lo bé thật ngoan
Không chướng ăn no tròn giấc ngủ
Chân tay bụ bẫm má căng tròn.


Dan Thu Nhìn cưng quá chúc ông cháu vui vẻ Thương thương Đông Lợi Long Cảm ơn Dan Thu nhìn qua ngó lại xem hình cưng nhiều khi bé quá trình ấu thơ quá vui ăn nói ngọt lời chúc cho anh chị mọi nhà cùng vui ông bà con cháu tới lui cháu ngoan mang đến niềm vui cả nhà vui chi vui lạ rứa hà.! Vẻ vang có được cháu trai nối dòng... Luc Nga Nguyen Chúc mừng ông bà nội có thêm cháu trai Đông Lợi Long Cảm ơn Luc Nga Nguyen, thêm một cháu trai thật quá vui ông bà cùng cháu thỏa lòng rồi mong chờ mong đợi từ lâu lắm nay được ấm lòng hạnh phúc thôi.


Quang Huynh Bui Giống bố hồi nhỏ thì phải ? Đông Lợi Long Giống bố hồi nhỏ, cảm ơn Quang Huynh Bui còn nhớ, giống Cườm lúc nhỏ thời em gặp... ba chín năm qua bố đã già ông lớn bố già con một tháng ông bà cùng cháu thật vui nhà. Lien Nguyen Chúc mừng gđ anh chị có cháu ngoan dễ thương! Đông Lợi Long Cảm ơn Lien Nguyen cháu trai luôn đòi bú no bụng lại ngủ ngay ngày đêm bất kể lúc đói bụng lại múa may Phạm Hồng Thát. Cháu yêu quá mạnh khỏe hay ăn chóng lớn nha Đông Lợi Long & Cháu cảm ơn Ông Phạm Hồng Thát. ăn nhiều cháu chóng lớn như lời Ông dặn dò mai nầy khi khôn lớn mạnh khỏe không phải lo.


Phạm Hồng Thát. Thích Tâm Phạm Cưng quá ! Thương thương Đông Lợi Long Cảm ơn Tâm Phạm. cảm ơn Người Hồng Ngự ghé lại với cháu trai chốn cũ luôn còn mãi nỗi nhớ không rời xa. Tâm Phạm Có dịp về thăm lại Hồng Ngự đi anh ! Đông Lợi Long mong được lắm thay, sớm trở về thăm qua nơi cũ lúc rời quê ra đi từ biệt ngày hôm ấy bỏ lại phía sau cảnh tối đen. Nguyễn Kế Quang Thích

Đông Lợi Long


Nguyễn Kế Quang OK. Vũ Thị Tạo Chuc mung gia dinh hai em nhe. Thương thương Đông Lợi Long Cảm ơn, mong Chị Hai cuộc sống bình an hạnh phúc bên con cháu. cảm ơn Chị Hai chúc hai em có cháu trai nay nhà thêm vui nữa trai gái được cả hai.


Kathy Trương Chúc mừng ông bà nội có cháu cưng ẳm bồng... Chúc cháu hay ăn chóng lớn..🌹 Yêu thích Đông Lợi Long Cảm ơn Kathy Trương, Ôn mệ mừng vui có cháu bồng bi chừ niềm ước thỏa lòng mong xin cho cháu khỏe chơi ăn ngủ chóng lớn lên rồi giúp mệ ôn.

Hue Dieu Ông Bà Cô👨‍🦳👵🏻 Chúc mừng ngày tròn tháng tuổi Cháu SILAS NGÔ DIÊU trong giòng họ Gia Tộc*** Chúc cháu ăn mau chóng lớn*khỏe-mạnh*thông-minh*đĩnh-đạc*đạo-đức* uy-tín*trên bước đường đời. Cầu nguyện cháu gặp được nhiều may mắn 🍀 thành công trong cuộc sống tương lai***🧎‍♀️🧎 👨‍🦳👵🏻👶👧🍀 Ông Bà Cô cũng cầu nguyện 🧎🧎‍♀️cho cháu Nội gái YUNIE NHI HUYỀN đầu tiên chào đời sau SILAS mười ba ngày. Hai cháu cùng tháng, cùng năm khác ngày. Chúc mừng anh chị cả nhà vui mừng hai Gia tộc đều vui mừng hạnh phúc vô biên***


Đông Lợi Long & Hue Dieu Cùng cảm ơn Trời Phật tất cả gia đình vui quá đỗi anh em dòng họ cả hai bên niềm vui chia xẻ cùng nhau với ôn mệ mẹ cha với cháu ngoan SILAS NGÔ DIÊU & YUNIE NHI HUYỀN
.
Bùi Thủy Chúc mừng GĐ anh chị hạnh phúc trăm năm có thêm cháu trai cưng quá Đông Lợi Long Cảm ơn Bùi Thủy thêm cháu trai cưng, vui quá đỗi ngọt ngào đời sống tuổi về hưu tháng ngày vui vẻ bên con cháu cảm nhận trải qua trọn đủ điều Dangtam Ho Tâm chúc mừng anh và cả gia đình, Chúc cháu ăn no chóng lớn nhé 😘🥰 Đông Lợi Long & cháu Silas cảm ơn Bà nhiều.. Trinh Mai Chúc mừng nhà cậu, chúc cháu ăn khỏe chóng lớn Đông Lợi Long Cậu út cảm ơn Cháu Trinh Mai. Cháu Silas cảm ơn Cô nhiều. Trinh Mai Dạ